Polşa və Çexiya: yoxlanılmış məlumatlara əsaslanan müqayisə

Bu müqayisəni necə oxumalı

Aşağıdakı bütün rəqəmlər 23 oktyabr 2026-cı il tarixində (yoxlama tarixi) rəsmi və ya universitet səhifələrindən yoxlanılıb. Ödənişlər, viza hədləri və təqaüd çağırışları dəyişir, buna görə müraciət etməzdən əvvəl universitetin və konsulluğun cari səhifəsini yoxlayın.

Bu bələdçi ölkələrdən birini digərindən yaxşı elan etmir. Məqsəd qərarınızın hansı məlumatlara əsaslana biləcəyini göstərməkdir.

Təhsil haqqı və yaşayış xərci

• Polşa, təhsil haqqı: Study in Poland (study.gov.pl) birinci, ikinci və uzun dövrəli təhsildə Aİ-yə üzv olmayan ölkələrin tələbələri üçün ildə orta hesabla 2000 avro, müəssisələr üzrə isə ildə 2000-dən 6000 avroya qədər diapazon göstərir. Doktorantura məktəbləri təhsil haqqı almır (2026-10-23 tarixinə yoxlanılıb).
• Polşa, yaşayış: study.gov.pl tələbə üçün aylıq 1500-2000 PLN (təxminən 330-430 avro) rəsmi təxmin verir; paytaxt və turist şəhərlərində bir qədər baha ola bilər (2026-10-23 tarixinə yoxlanılıb). Şəhərlər üzrə bölgü yoxlanılmayıb.
• Çexiya, təhsil haqqı: dövlət universitetlərində çex dilində tədris olunan proqramlar təhsil haqqısızdır; ingilis dilində proqramların qiymətini hər universitet özü müəyyən edir. studyin.gov.cz-yə görə əksəriyyəti ildə 0-6000 avro, tibb, incəsənət və bəzi sahələr isə 8000-25000 avrodur; Charles University (cuni.cz) xarici dildə proqramlar üçün ildə 40-dan 30620 avroya qədər göstərir (2026-10-23 tarixinə yoxlanılıb).
• Çexiya, yaşayış: studyin.gov.cz əsas xərclər üçün aylıq təxminən 500-800 avro göstərir; Praqa və ya Brnoda və ya özəl mənzildə daha yüksəkdir (2026-10-23 tarixinə yoxlanılıb). Şəhərlər üzrə rəsmi bölgü yoxlanılmayıb.

Viza addımları

• Polşa: universitetdən qəbul sənədi alın, e-konsulat vasitəsilə görüş təyin edin və D tipli milli vizaya müraciət edin (mənbələr: study.gov.pl, gov.pl). Gəldikdən sonra müvəqqəti yaşayış icazəsi üçün müraciət 27 aprel 2026-cı ildən MOS portalında onlayn edilir; dövlət rüsumu 340 PLN, kart 100 PLN (uyğun gələn tələbələr üçün güzəştli 50 PLN).
• Polşa, maliyyə vəsaitlərinin sübutu: gov.pl konsulluq səhifəsi tək yaşayan şəxs üçün planlaşdırılan qalma müddətinin hər ayı üçün ən azı 776 PLN, üstəlik 2500 PLN geri qayıdış vəsaiti (qonşu ölkələrdən 200 PLN) göstərir; yaşayış ayrıca sənədləşdirilir. Bəzi nümayəndəliklərin yoxlama siyahılarında hələ də 701 PLN göstərilir, buna görə səlahiyyətli konsulluğun səhifəsindən istifadə edin.
• Çexiya: 90 gündən uzun qalma uzunmüddətli viza və ya uzunmüddətli yaşayış icazəsi tələb edir, səfirlik və ya konsulluğa təqdim edilir; qərarı Daxili İşlər Nazirliyi verir. Haqq 2500 CZK, qanuni baxılma müddəti 60 gündür (mzv.gov.cz, studyin.gov.cz, 2026-10-23 tarixinə yoxlanılıb).
• Çexiya, maliyyə vəsaitlərinin sübutu: Daxili İşlər Nazirliyinin arxivləşdirilmiş səhifəsindəki düstur 3130 CZK minimuma əsaslanır (ilk ay üçün 15 dəfə, hər növbəti ay üçün 2 dəfə). 2026-cı il üçün dərc edilmiş rəqəm tapılmadı; səfirlikdən təsdiqləyin.

İş hüququ və təhsildən sonra qalma

• Polşa, iş: tələbə vizası və ya müvəqqəti yaşayış icazəsi olan əyani tələbələr ayrıca iş icazəsi tələb etmir; study.gov.pl həftəlik saat limiti göstərmir, lakin təhsilin birinci olduğunu vurğulayır.
• Polşa, təhsildən sonra: iş axtaran və ya biznes qurmaq istəyən məzunlar üçün 9 aylıq müvəqqəti yaşayış icazəsi, yalnız bir dəfə və məzun olduqdan dərhal sonra verilir. Voyevodalıq idarəsinin səhifəsi MOS vasitəsilə müraciətdən əvvəlki dövrə aiddir, buna görə prosedur təfərrüatlarını yenidən yoxlayın.
• Çexiya, iş: akkreditə olunmuş universitetdə oxuyan üçüncü ölkə əyani tələbələri konkret iş üçün ayrıca məşğulluq icazəsi tələb etmir, lakin işəgötürən məşğulluğu bildirməlidir. Rəsmi portal tələbələr üçün xüsusi saat limiti göstərmir; Charles University həftədə təxminən 20 saat tövsiyə edir. Əsas qanunvericilik yoxlanılmayıb.
• Çexiya, təhsildən sonra: akkreditə olunmuş proqramın məzunları cari icazənin müddəti bitməzdən əvvəl iş axtarmaq və ya biznes qurmaq üçün 9 ayadək uzunmüddətli yaşayış icazəsinə müraciət edə bilər; uzadılma yoxdur (studyin.gov.cz).

Dil tələbləri və təqaüdlər

• Polşa, dil: ingilis dilində tədris olunan proqramlar dörd bacarıq üzrə B2 sənədi tələb edir; qəbul edilən hədlər universitetə görə dəyişir (məsələn, Varşava Universiteti və Jagiellonian-da IELTS Academic 5.5, Varşava Texnologiya Universitetində 6.0, Varşava Tibb Universitetində 6.5). Polyak dilində proqramlar B2 (tibb üçün C1) tələb edə bilər.
• Çexiya, dil: çex dilində proqramlar əsasən ən azı B2 çex dili gözləyir. İngilis dilində proqramlar üçün universitetə xasdır: CTU FIT bakalavr B2 (IELTS 5.5, TOEFL iBT 65), Masaryk FI magistr TOEFL iBT 85 və ya IELTS 6.5, Charles IES MEF minimum bal yoxdur. UCT Prague, BUT, CZU və VSE səhifələrində ballar göstərilməyib (yoxlanılmayıb).
• Polşa, təqaüdlər: Türkiyə Banach NAWA-nın (36 ölkə) və ya Poland My First Choice NAWA-nın 2026-cı il ölkə siyahılarında yoxdur; 2027 çağırışları 2026-10-23 tarixinə dərc edilməmişdi.
• Çexiya, təqaüdlər: Türkiyə 2027/28 Çexiya Hökuməti Təqaüdü siyahısında yoxdur və müraciət pəncərəsi 30 sentyabr 2026-cı ildə bağlanıb. CTU Rektor təqaüdü (ayda 10000 CZK-yə qədər) və BUTalent (magistr üçün ayda 7500 CZK) kimi universitet sxemləri mövcuddur; digər universitetlərin təqaüd təfərrüatları yoxlanılmayıb.
• Vətəndaşlıq siyahısını və son tarixi həmişə rəsmi çağırış mətnində yoxlayın.

Qərar yoxlama siyahısı

• Hədəf proqramım ingilis dilindədirmi, yoxsa polyak/çex dilində? Dil həddini həmin universitetin öz səhifəsində təsdiqləmişəmmi?
• Hər iki ölkə üçün ümumi büdcəni (təhsil haqqı + illik yaşayış xərci + viza üçün maliyyə vəsaitlərinin sübutu) hesablamışammı?
• Səlahiyyətli konsulluğun cari maliyyə vəsaitlərinin sübutu məbləğini və görüş yolunu yoxlamışammı?
• Proqramın akkreditə olunub-olunmadığını (Çexiya) və qəbul sənədinin nə vaxt verildiyini (Polşa) bilirəmmi?
• 9 aylıq təhsildən sonrakı icazə kifayət qədər plandırmı, yoxsa iş icazəsi yollarına da baxmalıyam?
• Hər rəqəmin yoxlanıldığı tarixi qeyd etmişəmmi və müraciətdən əvvəl yenidən yoxlayacaqammı?

Bu bələdçi ümumi məlumat xarakteri daşıyır. Tarixlər, ödənişlər və tələblər dəyişə bilər; müraciətdən əvvəl rəsmi mənbələri yoxlayın.